Het kapitalistisch systeem wordt vaak voorgesteld als ons eindstadium. Het is moeilijk in te beelden hoe onze maatschappij er na het kapitalisme uit zal zien. Toch is de maatschappij constant in verandering en zal ook onze dominante maatschappij plaats moeten maken voor een ander. Of zou het kapitalistisch systeem blijven bestaan, tot het zich tot in extreme maten zal internaliseren in onze cultuur en het alle verandering stopzet. De mens wordt door middel van media onderdrukt en wordt niet aangespoord tot nadenken. Moderne media houden ons dom door ons valse werkelijkheden als schaduwen in Plato’s grot voor te schotelen. Hoe ziet onze maatschappij er straks uit als de progressie en constante ontwikkeling van de samenleving tot een halt komt?

Grote kapitalistische machten worden steeds rijker. Door een sterk geïnternaliseerde cultuur van volgzaamheid, aangewakkerd door geestdodende media, verliest de mens zijn eigen gedachte en verandert hij in een kuddedier. Met de almaar groeiende rijkdom van de kapitalist zal hun macht meegroeien. In een grimmig toekomstbeeld leven we straks niet meer in een democratie, maar een dictatuur van de economie, waarin wetten en regels voorgeschreven worden door degenen met het grootste kapitaal. McDonald’s zal ons de wetten voor de bioindustrie voorschrijven. Shell zal bepalen onder welke regels zij de laatste druppels olie zullen oppompen en distribueren, met hun hoofdkantoor in Den Haag zullen zij op een steenworp afstand van het binnenhof hun invloed op onze ‘democratie’ uitoefenen.

Apple zal aanbeden worden als een god en Steve Jobs als zijn profeet. Met alle mogelijke afleiding in de palm van je hand zal de mens nooit meer zijn brein hoeven peinzen over maatschappelijke problemen. Met één druk op de knop bevind je je in een andere wereld en wordt nadenken gereduceerd tot de verleden tijd. Er zal elk jaar een nieuw model op de markt verschijnen wat de mens zal bezighouden in zijn nutteloos bestaan, identiek aan zijn voorganger, hoe vernieuwend het ook mag lijken. Deze producten zullen fetisj worden. Er zullen gigantische bedragen betaald worden voor producten waarvan de werkelijke, materiële waarde maar een fractie is.

Het zal niet lang meer duren of we bevinden ons als in WALL-E alleen nog achter een scherm, waardoor al onze afleiding ons gevoerd wordt als een vogel dat doet voor haar hulpeloze jongen. Zonder enige vorm van inspanning zullen we onze dagen slijten aan gedachteloze televisie.

Is een kapitalistische maatschappij wanneer deze zich doorvoert tot in het extreme nog wel houdbaar? Moeten we ons afzetten tegen deze politieke overnamen van de kapitalist of is dit een natuurlijke ontwikkeling van het systeem? Waar eindigt het kapitalisme en is er nog wel ruimte voor iets anders? Wat blijft er nog van ons over in een cultuur waarin wij gereduceerd worden tot enkel consument? Geen krachtig individu maar een slap collectief. Geen verlangen naar vernieuwing maar naar een vertrouwde constante. De mens moet opnieuw leren om zelf na te denken, dan pas zal natuurlijke evolutie zich voortzetten.

Isidor Illic

Tekst

Leave a Reply